Rehber · Temel kavramlar
FDA onayı var mı? Gıdada “FDA onaylı” ne demek, ne değil
Kısa cevap: gıda için FDA onayı diye bir belge yok. FDA gıdayı da etiketi de piyasaya çıkmadan önce onaylamaz. “FDA onaylı”, “FDA sertifikalı” diye satılan şeyin ne olduğunu ve ihracatçının gerçekten neyi yapması gerektiğini bu yazıda anlatıyoruz.
FDA'nın kendi cümlesi
FDA, tüketicilere yönelik resmî sayfasında iki şeyi açıkça söylüyor: “FDA gıda ürünlerini onaylamaz” ve “FDA, gıda ürünleri piyasaya sürülmeden önce tek tek etiketleri onaylamaz.” Aynı sayfada tesis kaydı için de “kayıt, onay anlamına gelmez” deniyor. Yani bir Türk üreticinin elinde “FDA onay belgesi” olamaz; çünkü böyle bir belgeyi FDA vermiyor.
Peki “FDA onaylı” diye ne satılıyor?
Türkiye'de “FDA onayı alırız” diyen tekliflerin arkasında genellikle şu üç işlemden biri var. Üçü de gerçek ve gerekli işlemler; ama hiçbiri onay değildir.
| Satılan ad | Gerçekte ne | Ne değil |
|---|---|---|
| “FDA onayı” / “FDA kaydı” | Gıda tesisi kaydı (Food Facility Registration). Ücretsiz, FDA'nın kendi sitesinden yapılır, iki yılda bir yenilenir. | Ürünün ya da etiketin incelenmesi değil. Kayıt numarası bir onay numarası değildir. |
| “FDA sertifikası” | Çoğunlukla aracı firmanın kendi hazırladığı, kayıt numarasını gösteren bir belge. | FDA sertifika düzenlemez. Bu belge gümrükte bir şey ifade etmez. |
| “FDA etiket onayı” | Bir danışmanın etiketi kurallara göre incelemesi (bizim yaptığımız iş de budur). | FDA'nın onayı değil, uzman görüşüdür. Nihai karar giriş anında FDA'nındır. |
Etiketin üzerine ya da tanıtıma “FDA approved”, “FDA registered” gibi ibareler yazmak da ayrı bir sorundur: FDA, kayıt numarasının onay izlenimi verecek şekilde kullanılmasını yanıltıcı sayar. Paketinizde böyle bir ibare varsa raporda uyarı olarak çıkar.
Onay yok, ama sorumluluk var
FDA önceden onaylamadığı için yük üreticinin ve ithalatçının üzerindedir: ürün ABD'ye vardığında FDA sevkiyatı inceleyebilir, numune alabilir, etiketi okuyabilir ve kurallara uymayan ürünü reddedebilir. Reddin sonuçları sevkiyatın geri gönderilmesi ya da imhası, bazı durumlarda firmanın alıkoyma listesine (Import Alert) alınmasıdır. Ürün girmeden önce kontrol etmenin anlamı budur.
Gıda ihracatçısının gerçekten yapması gerekenler
- Tesis kaydı. ABD'ye gıda üreten, işleyen, paketleyen ya da depolayan yabancı tesis FDA'ya kayıt olur; kayıt için ABD'de bir temsilci (U.S. Agent) gerekir. Ayrıntı: FDA tesis kaydı nasıl yapılır.
- Etiket. Zorunlu bilgiler İngilizce ve ABD biçiminde: ürün adı, net miktar, içindekiler, alerjen beyanı, Nutrition Facts paneli, üretici/ithalatçı adı ve adresi. Ayrıntı: ABD gıda etiketi kuralları.
- İçerik. ABD'de izinli olmayan renklendirici ve katkılar (ör. E124, E122) etiket ne kadar düzgün olursa olsun ürünü durdurur.
- Prior Notice. Her sevkiyat için varıştan önce FDA'ya ön bildirim. Ayrıntı: Prior Notice nedir.
- İthalatçı tarafı. ABD'deki ithalatçı FSVP kapsamında tedarikçisini, yani sizi, doğrulamakla yükümlüdür; sizden belge ister. Ayrıntı: FSVP.
- Konserve ve asitlendirilmiş ürünler. Ayrı bir tesis kaydı (FCE) ve proses dosyası (SID) gerekir.
“Onay” dilinden kaçınmak neden önemli
Bir teklif size “FDA onayı” vaat ediyorsa iki şeyden biri oluyordur: ya tesis kaydını farklı bir adla satıyordur, ya da var olmayan bir belgeyi. Her iki durumda da gümrükte karşınıza çıkacak olan şey, paketinizin üzerindeki yazı ve içindeki maddedir. Bizim işimiz de tam olarak orada: paketinizi kurallara vurup ayrıştığı yeri kaynağıyla yazmak. Onay veremeyiz; kimse veremez.
Kaynaklar
- FDA: Is It Really “FDA Approved”? (gıda ve etiket için onay olmadığını söyleyen resmî sayfa)
- FDA: Online Registration of Food Facilities
- 21 CFR Part 1, Subpart H — Registration of Food Facilities
- 21 CFR Part 101 — Food Labeling
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir. Kurallar değişebilir; karar verirken bağlantısı verilen resmî metne bakın. Ürün Vizesi, FDA ya da başka bir resmî kurum adına karar vermez.